ATATÜRKÇÜLÜK


ATATÜRK'ÜN HAYATI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAPLARI 

Kemal Atatürk NUTUK 1919-1927

1. Bölüm  2. Bölüm  3. Bölüm  4.Bölüm  5. Bölüm  6. Bölüm  7. Bölüm  8. Bölüm
9. Bölüm  10. Bölüm  11. Bölüm  12. Bölüm

KURTULUŞ SAVAŞI TARİH SIRALAMASI--Tıklayınız

1918  1919  1920  1921  1922  1923  

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NIN TARİH SIRALAMASI--Tıklayınız

 1914  1915  1916  1917  1918

Çanakkale Savaşları Kronolojisi

Kurtuluş Günleri
Atatürk Takvimi - Tarihi Günler
www.ataturkculuk.net


ATATURK / WAR OF INDEPENDENCE
Chronology - English
(1)

1915 GALLIPOLI
Chronology English
(2)


Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK

Selânik'te doğdu. 1902'de Harp Okulunu, 1905'te de Harp Akademisini bitirdi. Trablusgarp, Balkan, I. Dünya Savaşlarına katıldı. Çanakkale cephesinde büyük başarı kazandı. 1915'te Albay, 1916'da Tümgeneralliğe yükseldi. Mondros Mütarekesi sonrası yurdun işgali üzerine 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkıp Milli Mücadele'yi yönetti. 23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'yi kurdu. I. ve II. İnönü Zaferlerinin kazanılmasını sağladı. 5 Ağustos 1921 'de Başkomutanlığa getirildi. Sakarya ve Başkomutan Meydan Muharebelerini zaferle sonuçlandırdı. 19 Eylül 1921'de Mareşal oldu, Gazi unvanını aldı. 29 Ekim 1923 günü TBMM'de cumhuriyetin ilânını sağladı. İlk Cumhurbaşkanı seçildi. Devrimler yaparak Türkiye Cumhuriyeti'ni lâik, güçlü, modern bir devlet haline getirdi. 10 Kasım 1938 tarihine değin Cumhurbaşkanlığı yaptı.


ATATÜRK'ÜN HAYATI

VE YAPTIĞI İNKILAPLARIN TARİH SIRALAMASI 

19 Mayıs 1881                Atatürk'ün Selanik'te doğuşu.

1893                               Mustafa'nın Selanik Rüştiyesi'ne yazılması ve öğretmeni Mustafa Efendi'nin kendisine "KEMAL" adını takması.

1896                               Mustafa Kemal'in Selanik Askeri Rüştiyesi'ni bitirerek Manastır Akeri İdadisi'ne girişi.

13 Mart 1899                 Mustafa Kemal'in Manastır Askeri İdadisi'ni bitirerek, İstanbul'da Harp Okuluna girişi.

10 Şubat 1902                Mustafa Kemal'in Harp Okulu'nu teğmen rütbesi ile bitirerek, Harp Akademisine geçişi.

11 Ocak 1905                 Mustafa Kemal'in Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisi'nden mezun oluşu ve merkezi Şam'da bulunan 5. Ordu emrine verilmesi.

Ekim 1906                       Mustafa Kemal'in bazı arkadaşlarıyla birlikte Şam'da gizli "Vatan ve Hürriyet" cemiyetini kurması.

20 Haziran 1907             Mustafa Kemal'in rütbesinin (Kolağası)lığına kıdemli Yüzbaşı'lığına yükseltilmesi.

13 Ekim 1907                  Mustafa Kemal'in Selanik'teki III. Orduya atanması.

15-16 Nisan 1909           Mustafa Kemal'in 31 Mart (13 Nisan) ayaklanması üzerine Hareket Ordusunun Kurmay Başkanı olarak İstanbul'a hareket etmesi.

6 Eylül 1909                    Mustafa Kemal'in Selanik'te III. Ordu Piyade Subay Talimgahı Komutanı olması (Aynı yıl içinde Kolağası rütbesiyle 38. Piyade Alayı Komutanı olmuştur.)

Mayıs 1910                     Mustafa Kemal'in Mahmut Şevket Paşa'nın Kurmay Başkanı olarak Arnavutluk hareketlerinde bulunması.

Eylül 1910                       Fransa'da yapılan manevralara Türk Ordusu Temsilcisi olarak katılması.

13 Eylül 1911                  Mustafa Kemal'in İstanbul'da Genelkurmay'a nakledilmesi.

27 Kasım 1911                Mustafa Kemal'in İtalyan-Osmanlı Trablus Savaşı'nda Tobruk taarruzunu başarıyla idare etmesi.

25 Kasım 1912                Mustafa Kemal'in Bahrisefd Boğazı (Çanakkale) Kuvay-ı Mürettebesi Hareket Şubesi Müdürlüğüne atanması.

27 Ekim 1913                  Mustafa Kemal'in Sofya Ataşemiliteri olması.

1 Mart 1914                   Mustafa Kemal'in Yarbay'lığa yükselmesi.


YIL: 1915

2 Şubat 1915                  Mustafa Kemal'in Tekirdağ'da 19. Tümen'i kurmaya başlaması. (25 Şubat 1915)te Tümen'in kuruluşunu tamamlayarak Maydos'a gelmiştir.

25 Nisan 1915                 İtilaf Devletleri'nin, Arıburnu'na asker çıkarmaları üzerine Mustafa Kemal'in Tümeniyle düşmanı önleyerek durdurması.

1 Haziran 1915               Mustafa Kemal'in Albay'lığa yükselmesi.

8-9 Ağustos 1915          Mustafa Kemal'in Anafartalar Grubu Komutanlığına atanması.

10 Ağustos 1915            Mustafa Kemal'in bizzat idare ettiği taarruzla Anafartalar cephesi'nde düşmanı geri atması.

17 Ağustos 1915            Mustafa Kemal'in Kireçtepe'de zafer kazanması.

21 Ağustos 1915            Mustafa Kemal'in İkinci Anafartalar Zaferi'ni kazanması.


YIL: 1916

14 Ocak 1916                 Mustafa Kemal'in Edirne'de XVI. Kolordu Komutanlığına başlaması.

1 Nisan 1916                   Mustafa Kemal'in Mirliva'lığa (Tuğgeneral) yükselmesi.

7-8 Ağustos 1916          Mustafa Kemal'in Bitlis ve Muş'u düşman elinden geri alması.


YIL: 1917

7 Mart 1917                   Mustafa Kemal'in Diyarbakır'daki II. Ordu Komutanı vekilliğine atanması.

16 Mart 1917                 Mustafa Kemal'in Diyarbakır'daki II. Ordu Komutanlığına asil olarak atanması.

5 Temmuz 1917              Mustafa Kemal'in Halep'teki VII. Ordu Komutanı sıfatıyla, memleketin, Ordunun durumunu açıklayan tarihi raporunu göndermesi.

15 Ekim 1917                  Mustafa Kemal'in VII. Ordu komutanlığından ayrılarak İstanbul'a dönmesi.

15 Aralık 1917                Mustafa Kemal'in Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya gitmesi.

16 Aralık 1917                Mustafa Kemal'e "Birinci rütbeden Kılıçlı Mecidi Nişanı" verilmesi.


YIL: 1918

4 Ocak 1918                   Almanya gezisinden dönmesi.

7 Ağustos 1918              Mustafa Kemal'in Filistin'de bulunan VII. Ordu Komutanlığına ikinci defa tayin edilmesi.

26 Ekim 1918                  Mustafa Kemal'in komuta ettiği VII. Ordu Birlikleri tarafından düşman taarruzunun Halep'in kuzeyinde bugünkü sınırlarımız üzerinde durdurulması.  

31 Ekim 1918                  Mustafa Kemal'in YILDIRIM ORDULARI GRUBU Komutanı olması.

13 Kasım 1918                Mustafa Kemal'in Yıldırım Orduları grubu Komutanlığının lağvı üzerine İstanbul'a gelmesi.


YIL: 1919

30 Nisan 1919                 Mustafa Kemal'in IX Ordu Müfettişi olması.

15 Mayıs 1919                Mustafa Kemal'in Padişah Vahdettin ile görüşmesi.

16 Mayıs 1919                Mustafa Kemal'in Samsun'a gitmek üzere Bandırma vapuru ile İstanbul'dan ayrılması.

19 Mayıs 1919                Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkması.

21/22 Haziran 1919       Mustafa Kemal'in, Amasya'dan gönderdiği genelge ile, milli kuvvetleri bir gaye ve bir teşkilat çevresinde toplamak amacıyla Sivas Kongresi'ni toplamaya çağırması.

26 Haziran 1919             Amasya'dan Sivas'a hareketi.

28 Haziran 1919             Balıkesir'de civar vilayetlerin murahhaslarından mürekkep, Kuvay-ı Milliye Kongresi'nin toplanması.

3 Temmuz 1919              Mustafa Kemal'in kongre için Erzurum'a ilk gelişi.

8-9 Temmuz 1919           Mustafa Kemal'in resmi görevinden (Ordu Müfettişliğinden) istifası.

23 Temmuz 1919            Erzurum Kongresi'nin toplanması ve Mustafa Kemal'in Sivas Kongresi'ne Başkan seçilmesi.

11 Eylül 1919                  Mustafa Kemal'in, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyeti Temsiliyesi Başkanlığına seçilmesi.

12 Eylül 1919                  Anadolu ve İstanbul irtibatlarının kesilmesi.

7 Ekim 1919                    Mebus intibahatına (milletvekili seçimine) başlanacağının ilanı.

10 Ekim 1919                  İkinci reddi ilhak kongresinin Balıkesir'de toplanması.

20-22 Ekim 1919             Mustafa Kemal'in, İstanbul'dan gelen Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Amasya'da görüşmesi ve Amasya Protokolünün imzalanması.

7 Kasım 1919                  Mustafa Kemal'in İstanbul'da toplanması kararlaştırılan Osmanlı Meclisi için Erzurum'dan milletvekili seçilmesi. (TBMM'nin Birinci Dönemi için yapılacak seçimde ve ondan sonraki seçimlerde Ankara'dan milletvekili seçilmiştir)

27 Aralık 1919                Mustafa Kemal'in, Heyeti Temsiliye ile birlikte Ankara'ya gelmesi.


YIL: 1920

10 Ocak 1920                 Ankara Hakimiyeti Milli Gazetesinin yayına başlaması.

12 Ocak 1920                 İstanbul'da Meclis-i Mebusan'ın açılması.

28 Ocak 1920                 Misak-ı Milli'nin İstanbul Meclis-i Mebusan tarafından kabulü.  

10 Şubat 1920                İstanbul Meclis-i Mebusanan'ın "Felahi Vatan" Grubunun teşekkülü.

11 Şubat 1920                Maraş'ın Fransızlar tarafından tahliyesi.

3 Mart 1920                   Yunanlılar'ın ileri harekata başlaması.

16 Mart 1920                 İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgali üzerine, Mustafa Kemal'in durumu bütün devletlere ve millet meclislerine protesto etmesi ve Ankara'da yeni bir Millet Meclisi toplama teşebbüsüne geçmesi.

19 Mart 1920                 Ankara'da fevkalade selahiyeti haiz bir Millet meclisi'nin toplanması hakkında Vilayetlere tebliğ.

18 Nisan 1920                 İstanbul'da Hilafet Ordusu teşkiline başlanması.

23 Nisan 1920                 T.B.M. Meclisi'nin Ankara'da açılması.

24 Nisan 1920                 T.B.M.M'nin Mustafa Kemal'i Başkanlığa seçmesi.

29 Nisan 1920                 Hıyanet-i Vatan Kanunu'nun TBMM'de kabulü.

2 Mayıs 1920                  TBMM'nce Bakanların seçimine dair kanunun kabulü.

4 Mayıs 1920                  Bakanlar kurulu toplantısı.

11 Mayıs 1920                Mustafa Kemal'in İstanbul Hükümeti'nce ölüm cezasına çarptırılması. (Bu karar 24 Mayıs 1920'de Padişah tarafından onaylanmıştır.)

10 Ağustos 1920            Sevr Muahedesinin akti.

29 Kasım 1920                İstiklal Madalyası ihdası hakkındaki kanunun TBMM'de kabulü.


YIL: 1921

9-10 Ocak 1921              I. İnönü Muharebesi.

20 Ocak 1921                 İlk Anayasa Kanunu'nun esas maddelerinin kabulü.

12 Mart 1921                 İstiklal Marşı'nın TBMM'ce kabulü.

10 Mayıs 1921                Mustafa Kemal tarafından TBMM'ne Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubunun kurulmasıve kendisinin Grup başkanlığına seçilmesi.

13 Haziran 1921             Mustafa Kemal'in Fransız Elçisi Franklin Bouillon ile Ankara'da görüşmesi.

5 Ağustos 1921              Büyük Millet Meclisi tarafından Mustafa Kemal'e Başkomutanlık görevinin verilmesi.

15 Ağustos 1921            Sakarya Meydan Muharebesi'nin başlaması.  (13 Eylül 1921'e kadar)

23 Ağustos 1921            Mustafa Kemal'in 22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesini idareye başlaması.

26 Ağustos 1921            Afyon cephesinde Büyük Taarruzun başlaması.

30 Ağustos 1921            Dumlupınar'da Başkumandanlık Meydan Muharebesinin kazanılması.

13 Eylül 1921                  Mustafa Kemal'in Sakarya zaferini kazanması.

19 Eylül 1921                  Mustafa Kemal'e TBMM tarafından Müşirlik (Mareşallik) rütbesinin ve Gazi ünvanının verilmesi.


YIL: 1922

26 Ağustos 1922            Gazi Mustafa Kemal'in Kocatepe'den Büyük Taarruzu idareye başlaması.

30 Ağustos 1922            Gazi Mustafa Kemal'in Dumlupınar'da Başkomutanlık Meydan Savaşı'nı kazanması.

1 Eylül 1922                    "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emrinin verilmesi.

2 Eylül 1922                    Yunan Başkumandanı General Trikopis ile diğer kumandanlarının esir alınması.

9 Eylül 1922                    Türk Ordu'sunun İzmir'e girişi.

10 Eylül 1922                  Gazi Mustafa Kemal'in İzmir'e girişi.

18 Eylül 1922                  Batı Anadolu'nun Yunan Ordusundan tamamiyle temizlenmesi.

3 Ekim 1922                    Mudanya Konferansı'nın açılması.

11 Ekim 1922                  Mudanya Mütarekesi'nin akdi.

1 Kasım 1922                  Gazi Mustafa Kemal'in teklif ve müdafaası üzerine TBMM'nin saltanatın kaldırılmasına karar vermesi.

17 Kasım 1922                Vahdettin'in bir İngiliz gemisi ile İstanbul'dan kaçışı.

18 Kasım 1922                Abdülmecit Efendi'nin Halife seçilmesi.

20 Kasım 1922                Lozan Konferansı'nın açılması.

25 Kasım 1922                Edirne'de milli idarenin kurulması.

6 Aralık 1922                  Halk Fırkası'nın kurulacağının ilanı.


YIL: 1923

13 Ocak 1923                 Gazi'nin Orduyu teftişe çıkması ve kuracağı fırka hakkında halk ile temasa geçmesi.

14 Ocak 1923                 Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım'ın İzmir'de ölümü.

18 Ocak 1923                 Gazi'nin İzmit'te devletin müstakbel faaliyetine dair halka beyanatı.

29 Ocak 1923                 Gazi Mustafa Kemal'in İzmir'de Latife (Uşaklığil) Hanım'la evlenmesi. (5 Ağustos 1925'te ayrılmışlardır)

3 Şubat 1923                  Gazi'nin, İzmir'de kadın hakları ve medreselere dair nutku.

4 Şubat 1923                  Lozan Konferansı müzakeratının kesilmesi.

17 Şubat 1923                Gazi Mustafa Kemal'in, İzmir'de ilk Türkiye İktisat Kongresi'ni açması.

24 Temmuz 1923            Lozan Muahedesinin akti.

9 Ağustos 1923              Halk Fırkasının teşekkülü.

11 Ağustos 1923            İkinci TBMM'nin açılması.

13 Ağustos 1923            Gazi Mustafa Kemal'in, Ankara Milletvekilliğini kazanması.

11 Eylül 1923                  Gazi Mustafa Kemal'in Halk Partisi'ni kurması.

2 Ekim 1923                    İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından tahliyesi.  

6 Ekim 1923                    Türk ordusunun İstanbul'a girişi.

13 Ekim 1923                  Ankara'nın Yeni Türk Devleti'nin merkezi olduğuna dair Kanunun kabul edilişi.

29 Ekim 1923                  Cumhuriyet'in ilanı. (Saat 20:30)

29-30 Ekim 1923             Gazi Mustafa Kemal'in ilk Cumhurbaşkanı seçilmesi.


YIL: 1924

7 Şubat 1924                  Ecnebi mekteplerinde bina dahilindeki dini alamet ve işaretlerin kaldırılması hakkında karar verilmesi.

14 Şubat 1924                Orduda çiftçi askerlere basit ziraat dersleri verilmesi hakkında kanunun kabulü.

15 Şubat 1924                İzmir'de halifeliğin lağvının kararlaştırılması.

1 Mart 1924                   Gazi Mustafa Kemal'in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açışı ve Halifelik'in kaldırılması ile öğretimin birleştirilmesi gereğini konuşmasında belirtmesi.

2 Mart 1924                   Hilafetin/Şeriye ve Evkaf Vesaletlerinin ilgası-Tedrisatın tevhidi tekliflerinin kabulü.

3 Mart 1924                   Hilafetin ilgası, tedrisatın tevhidi Şer'iye ve Evkaf Vekaletiyle Erkan-ı Harbiyey-i Umumiye Vekaletinin lağvı hakkındaki kanunların kabulü.

8 Nisan 1924                   Şer'iye Mahkemelerinin lağvı hakkındaki Kanunun TBMM'nce kabulü.

20 Nisan 1924                 Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Kanununun kabulü.

28 Ağustos 1924            İş Bankasının tesisi.


YIL: 1925

1 Şubat 1925                  Genç'te Şeyh Sait isyanının zuhuru.

16 Şubat 1925                Tayyare Cemiyeti'nin teşekkülü.

17 Şubat 1925                Aşar'ın kaldırılması.

4 Mart 1925                   Takrir-i Sükun Kanunun neşri ve 2. İstiklal Mahkemesinin kuruluşu.

21 Nisan 1925                 ATATÜRK ve Milli Mücadele Kahramanları (İsmet İnönü, Celal Bayar, Mareşal Fevzi Çakmak, Abdülhak Renda) tarafından kurulan, ilk memurlar Tüketim Kooperatifi.

23 Ağustos 1925            Gazi Mustafa Kemal'in, Kastamonu'da ilk defa şapka giymesi.

2 Eylül 1925                    Türbelerin, tekke ve zaviyelerin seddipilmiye sınıfı ve devlet memurları kıyafeti kararnamelerinin ilanı.

5 Kasım 1925                  Ankara Hukuk Mektebi'nin açılması.

25 Kasım 1925                Şapka kanununun TBMM'ce kabulü.

30 Kasım 1925                Tekkelerin kapatılması hakkındaki kanunun kabulü.

26 Aralık 1925                Beynelmilel takvim ve saatin kabulü.


YIL: 1926

17 Şubat 1926                Türk Medeni Kanununun kabulü.

29 Nisan 1926                 Ecnebilerin kabotaj hakkının nihayet bulması.

22 Mayıs 1926                Emlak ve Eytam Bankası'nın kuruluşu.

3 Ekim 1926                    İstanbul'da, Sarayburnu'nda Mustafa Kemal'in ilk heykelinin dikilmesi.


YIL: 1927

1 Temmuz 1927              Gazi Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanı sıfatıyla İstanbul'a ilk gelişi.

15/20 Ekim 1927            Gazi Mustafa Kemal'in CHP İkinci Kurultayın'da Tarihi Büyük Nutku'nu söylemesi.

28 Ekim 1927                  Türkiye'de ilk nüfus sayımının yapılması.

1 Kasım 1927                  Gazi Mustafa Kemal'in ikinci defa Cumhurbaşkanlığına seçilmesi.

4 Kasım 1927                  Gazi Mustafa Kemal'in Ankara Etnografya Müzesi önünde ve Yenişehir'de dikilen heykellerinin açılışı.


YIL: 1928

5 Şubat 1928                  İstanbul'da hutbenin Türkçe okunmaya başlaması.

7 Mart 1928                   Gazi Mustafa Kemal'in "Le Matin" gazetesi muhabirine demokrasi ile ilgili verdiği demeç.

5 Nisan 1928                   C. Halk Fırkası tarafından Laiklik ilkesinin ve Anayasa değişiminin kabulü.

20 Mayıs 1928                Afgan Kralı Amanullah Han'ın Gazi Mustafa Kemal'i Ankara'da ziyareti.

24 Mayıs 1928                Latin rakamlarının kabulü.

23 Haziran 1928             Türk vatandaşlık kanununun kabulü.

26 Haziran 1928             Harf devrimi için bir kurul toplanması.

9-10 Ağustos 1928        Gazi Mustafa Kemal'in Sarayburnu'nda Türk Harfleri hakkında nutkunu söylemesi.